Header Ads

Startup nedir?


          Son dönemde günlük hayatta ve özellikle iş dünyasında Startup terimini sık sık duyuyoruz ancak birçoğumuz bu kelimenin tam olarak ne anlama geldiğini bilmiyoruz. Bu yazımızda startup nedir, ne değildir, nerede nasıl ortaya çıkmış, getirdikleri yenilikler neler kısaca bunları ele alacağız.

          Startup, sıfır noktasından işe başlayan şirketler için kullanılan bir terim. Türkçede direkt bir karşılığı olmasa da dilimize "girişim" olarak yerleştiğini söylemek mümkün ancak yeni bir girişimi ifade eden bir terim olduğu için "yeni girişim" şeklinde tanımlamak daha doğru olacaktır. Startup, 2008 yılındaki krizden sonra ABD'de ortaya çıkan, yeni nesil girişimcileri destekleme akımının hayatımıza soktuğu bir iş modeli.

          Peki, kimler startup kimler değil? Bunun cevabını vermek o kadar kolay değil çünkü startup teriminin net çizgileri yok ancak yeni bir girişimin startup sayılabilmesi için mutlaka olması gereken belli kriterler var. Büyüme yeteneği, şirketin startup özelliğine sahip olup olmadığına karar vermek için belirleyici bir kriter. Tüm şirketler temelde birbirlerinin aynısı olsaydı, sadece kurucularının gösterdiği çaba ya da şansla büyümüş olsalardı startup gibi bir terime ihtiyaç olmazdı. Örneğin Google, daha kurulduğu ilk günden diğer şirketlerden farklıydı, çünkü farklı bir fikirle yola çıkmıştı ve o büyüme potansiyeline sahipti.

          Yeni bir cafe ya da berber dükkanı açmak veya benzer bir işletme kurmak startup değildir çünkü zaten var olan bir iş modelini tekrarlıyorsunuz ve hızlı büyümeniz için özel hiçbir şeye sahip değilsiniz. Startuplar hızlı büyümek için tasarlanmış şirketlerdir ve bunun için teknolojiyi ve inovatif fikirleri kullanırlar. Örneğin bir oto kiralama şirketi veya taksi durağı kurarsanız bu startup olmaz ama Uber ya da ülkemizdeki BiTaksi örneğinde olduğu gibi herkese ulaşabileceğiniz, daha önce denenmemiş bir iş modeli ile yola çıkarsanız bu startupa iyi bir örnek olacaktır.


          Warby Parker'ın CEO'su Neil Blumental, Startup'ı "Çözümün belli, başarının ise garanti olmadığı bir cevabı bulmaya çalışan bir şirket" olarak tanımlıyor. Bir şirketin gerçekten büyümesi için temelde 2 şeye ihtiyacı vardır. (A) çok fazla insanın isteyeceği bir şey üretmesi, (B) bu insanlara ulaşarak hizmet sunması. Birçok şirket, A maddesi konusunda çok iyidir çünkü kuruluş amaçları onun üstüne kuruludur. Örneğin berberleri düşünelim; neredeyse herkes saç kesimine ihtiyaç duyar. Ancak berberler için problem B maddesidir çünkü ulaşabilecekleri, hizmetlerini sunabilecekleri insan sayısı sınırlıdır. İstisnai durumlar dışında sadece o mahallede ya da o semtteki insanlara ulaşabilirler. Birçok şirket A ya B maddelerinden birini seçer ancak başarılı startup örneklerinin öne çıkan özellikleri ise iki maddeye de uygun hareket etmeleridir. Yemek Sepeti, BiTaksi gibi örneklerde görebileceğimiz gibi hem insanların ihtiyaç duyacağı şeyi görüp hem de herkesin kolay ulaşabileceği yenilikçi sistemi getiren startup projeleri başarıya ulaşmakta ve hızla büyümekte zorlanmamıştır.

          Son olarak 'Startup farklı bir şirket türü müdür?' sorusuna yanıt verelim. ABD'de startup'lar için yatırımcının vergi masraflarını azaltmasını sağlayan ve legal prosedürleri kolaylaştıran C-Corp şirket türü mevcut, Avrupa'nın birçok ülkesinde de benzer uygulamalar var ancak kelimenin Türkçesinin bile bulunmadığı ülkemizde henüz ne yazık ki benzer bir uygulama yok.

          Dileyenler Serdar Kuzuloğlu'nun Startup Turkey 2014'te yaptığı aşağıda sunumu izleyerek Startup ile ilgili daha detaylı fikir sahibi olabilir.

Hiç yorum yok